Een omgebouwde fabrieksloods, karakteristieke kerk of landelijke hofstede: Ridderkerk is rijk aan monumenten. Op zaterdag 13 september gaan hun deuren voor u open. Tijdens Open Monumentendag kunt u vier routes volgen langs allerlei Ridderkerkse monumenten. Deze gebouwen vertellen ieder een verhaal over onze geschiedenis. De komende weken lichten we van elke route een monument uit.
Deze week krijgt u een inkijkje in de Theresiakapel. Het gebouw aan de Donckselaan is in 1930 gebouwd. Daarvoor stond op dezelfde plaats een houten kapel. John Kluwen (83) is er iedere zondag voor de dienst van de Sint Jorisparochie. Pieter (82) van Rijsbergen zingt in een van de koren en helpt met klussen.
Gesponsord
“In 1896 werd op initiatief van De Orde van de Kruisheren een houten kapel gebouwd in Bolnes”, vertelt John. “Hier lagen binnenvaartschippers vaak dagen of weken stil voor reparatie van hun schip. Veel van hen kwamen uit katholiek Brabant. De kapel werd gesponsord door werven als Boele, Schram en Pot. Schippers brachten in de winter zelf kolen mee om te stoken.”
In de twintigste eeuw kwamen veel katholieke Brabantse arbeiders die in Rotterdam-Zuid werkten in Ridderkerk wonen, vertelt Pieter. “De heer Waldram was de eerste pastoor. Hij was een actief ritselaar en kreeg steun van de werven die zelf ook profijt hadden van de kerk. Schram schonk zelfs mahoniehouten banken.”
Voor de inwijding van de Joriskerk aan de Hovystraat in 1960 werd de kapel steeds minder gebruikt. “Alleen nog voor bijzondere diensten”, zegt John. “Er stonden toen grote beelden in de kapel en er hing over de hele breedte een schilderij van bedevaartsplaats Fátima. Er was een stuk uitgesneden om het tabernakel erin kwijt te kunnen.” Pieter lacht: “Dat schilderij heb ik nog mee helpen slopen.”
In 1971 werd de kapel binnenin verbouwd: de bekabeling werd vernieuwd en er kwamen andere banken. Pieter: “Vanwege houtworm zijn het dak en de vloer helemaal vernieuwd.” John: “Later zat er schimmel in de vloer. De kruipruimte is toen volgestort met schelpen. Dat hielp goed, de kapel is nog steeds in goede staat. We controleren alles zelf en de monumentenwacht komt ieder jaar langs. Binnenkort willen we het kantoor, de keuken en het toilet renoveren.”
Verhuizing
De parochie verhuisde drie jaar geleden permanent naar de Theresiakapel omdat de Joriskerk gesloopt werd. John: “De kerk was te groot en te duur in onderhoud. We twijfelden nog of we de kapel moesten behouden. Gelukkig hebben we dat gedaan, het is onze uitweg geweest.” Pieter vult aan: “Het is hier veel intiemer.” John: “Door het tekort aan priesters worden vieringen regelmatig geleid door parochianen. Op gewone zondagen komen zo’n vijftig mensen, met feestdagen stijgt dat aantal tot rond de tachtig.”
Op Open Monumentendag kunnen bezoekers binnenin meer dan alleen het kleurrijke licht bewonderen dat door het glas in lood naar binnen valt. Ook bijvoorbeeld het levensgrote houten beeld van Sint Joris en de Draak, gemaakt door een parochiaan. Daarnaast zijn de keramieken tegels die de kruisweg van Jezus afbeelden zijn een kijkje waard. Deze zijn ook gemaakt door een parochiaan.
Nieuw is de smeedijzeren poort achter de binnendeur. John: “Onze organist Leo de Haan heeft deze gemaakt.” Pieter grapt: “Als de hele kapel omvalt, blijft de poort staan.” De heren kijken voorzichtig naar de toekomst van Sint Jorisparochie, die onzeker is door de hoge leeftijd van de parochianen en het uitblijven van verjonging. John: “We houden de kapel zelf op vrijwillige basis in stand. We zijn er dan ook van overtuigd dat een kerk niet alleen bestemd is voor diensten, maar dat je er ook een kop koffie mag drinken met elkaar. Daarom openen we graag onze deuren op zaterdag 13 september.”
Op uitagendaridderkerk.nl/monumenten vindt u het programma van en meer informatie over Open Monumentendag. U wordt bij de startlocaties van de vier routes gastvrij ontvangen met koffie, thee en iets lekkers. Daar krijgt u ook een boekje met routeinformatie.
De Theresiakapel aan de Donckselaan.
Op Open Monumentendag kunt u binnen een kijkje nemen.
Door: Gemeente Ridderkerk